فعالان صنعت حمل و نقل ریلی معتقدند مشکلات موجود در حمل و نقل ریلی به دلیل سوءمدیریت مدیر قبلی و فعلی نیست، بلکه ناشی از انباشت عدم اقدامات لازم در سالهای قبل است. قرار بود در پایان برنامه پنجم توسعه به حمل ۳۰ درصدی بار و حمل ۲۰ درصدی مسافر در صنعت ریلی برسیم که در این بخش عقب ماندهایم، در حالی که اگر دولت به صنعت ریلی بها بدهد، شاهد پیشرفت آن و شکوفایی اقتصادی خواهیم بود. اما اگر دولت و حاکمیت به صنعت ریلی کمک نکند، شاهد عقبگرد صنعت خواهیم بود. گفته میشود بالا بودن سن واگنها و کمبود اعتبارات شرکتهای حمل و نقل ریلی و کمبود تعداد واگنهای باری و مسافری اصلیترین چالش این صنعت است که باید با توجه دولت مردمی در سالهای آتی مرتفع شود. اخیراً مقام معظم رهبری مجوزی برای برداشت از صندوق توسعه ملی صادر کردند تا برای توسعه شبکه ریلی از آن برداشت شود. از این رو شرکتها تلاش میکنند از محل این اعتبارات در بخش مسافری واگن و قطار مسافری نو وارد کنند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، ناصر بختیاری مدیرعامل شرکت رجا در نشست خبری به مناسبت هفته حمل و نقل از چالشهای نوسازی و نگهداری ناوگان ریلی خبر داد و گفت: «برای تأمین نیاز شبکه حمل مسافر ریلی علاوه بر ثبت سفارش واگنهای مسافری نو به شرکتهای داخلی، همزمان بهدنبال واردات واگن مسافری از کشورهای اروپایی و چین هستیم.» مدیرعامل شرکت حمل و نقل ریلی رجا، تعداد واگنهای مسافری در حال خدمت را در حال حاضر هزار و ۱۰۰ واگن دانست و افزود: «۲۰۰ واگن خدماتی نیز در شبکه در حال خدمت هستند، درحالیکه طبق نیازسنجیهای انجام شده، نیاز کشور در حال حاضر هزار و ۵۰۰ واگن است.»
رئیس انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل ریلی از نیاز بخش مسافری کشور به ۲۰۰ واگن جدید خبر داد و گفت: «علاوه بر خرید از صنایع داخلی ناچار به واردات بخشی از این واگنها از دیگر کشورها هستیم.»
وی درباره تأخیر قطارها گفت: «میانگین تأخیر از مبدأ قطارها که سال گذشته ۲۶ ثانیه بود امسال به ۲۲ ثانیه کاهش یافته و تأخیر نهایی در رسیدن به مقصد نیز که سال گذشته ۲۵ دقیقه بود به ۲۰ دقیقه تقلیل یافته است.» بختیاری در خصوص ارتقای کیفیت واگنها نیز تصریح کرد: «با بهسازی واگنهای مسافری و افزایش قطارهای پنج ستاره و نوسازی ملزومات خواب و تجهیزات داخلی تلاش کردهایم کیفیت سفر ریلی را در کشور افزایش دهیم.» مدیرعامل رجا تعداد لکوموتیو تخصیص یافته به حمل مسافر را بهطور متوسط روزانه ۱۲۰ لکوموتیو اعلام کرد و افزود: «هزار و ۱۰۰ واگن در طول سال در خدمت حمل و نقل مسافری است که افزایش کمی آن را دنبال میکنیم. ضمن اینکه ۲۰۰ واگن خدماتی نیز داشته و به ۲۰۰ واگن مسافری نو هم نیاز داریم که علاوه بر استفاده حداکثری از ظرفیت واگن سازهای داخلی، در تلاشیم تا بخشی از این ناوگان را از خارج وارد کنیم.»
بیرغبتی بخش خصوصی برای حضور در حمل و نقل ریلی
رئیس انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقلی با بیان اینکه در سالهای اخیر هیچ درخواستی برای ایجاد شرکتهای ریلی نداشتهایم، افزود: «این موضوع نشان میدهد امکانات مالی در این بخش نیست و اگر دولت کمک نکند، زیان شرکتها در این بخش ادامه دارد و شرکتها همچنان به کمکهای دولتی نیازمند هستند و توقع داریم دولت با پرداخت تسهیلات کم بهره انگیزه را برای حضور در بخش ریلی فراهم کند و بهرهوری در شبکه ریلی ارتقا یابد.» بختیاری افزود: «در نیمه دوم سال که سفرها کاهش مییابد بخش زیادی از واگنهای مسافری بهسازی میشود و به همین دلیل آمار جابهجایی مسافر در نیمه دوم سال نسبت به نیمه اول کاهش یافته است.»
وی افزود: «بهترین رکورد جابهجایی مسافر به سال ۸۹ باز میگردد که ۲۲ میلیون مسافر در شبکه جابهجا شدند و در سال ۹۸ هم رکورد مناسبی در جابهجایی داشتیم.»
ضرورت واقعیسازی نرخ بلیت قطار برای جبران عقبماندگی
بختیاری در خصوص قیمت بلیت قطار اظهار کرد: «در موضوع نرخ بلیت قطارهای مسافری عقب ماندگیهایی داریم و خواهان جبران عقبماندگیها هستیم.»
وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر احتمال افزایش بهای بلیت قطارهای مسافری تا پایان سال گفت: «این تصمیم به سیاست دولت باز میگردد، اما همواره انباشت عقب ماندگی نرخ داشتهایم، اما امسال بعید است که قیمت بلیتها افزایش یابد، چون همواره این افزایش قیمت بعد از پایان سفرهای نوروزی اعمال میشود.»
قیمت بلیت قطارهای ریل باس غیرواقعی است
بختیاری گفت: «قیمت بلیت قطارهای حومهای رجا غیر واقعی است، مثلاً در مسیر قم ۷ هزار تومان یا در مسیر گرمسار ۴ هزار تومان است که ضرورت دارد اصلاح شود. ترانست و ریل باسهای رجا به اندازه هزینه خود درآمد ندارند.»
بختیاری بیان کرد: «بازسازی واگنهای حدود ۱۰ میلیارد تومان برای هرواگن هزینه دارد و هزینه تأمین یک واگن نو مسافری ۲۰ میلیار تومان است. این شرکت ریلی در حال حاضر ۲۴۷ دستگاه واگن مسافری فرسوده از رده خارج دارد.»
بخشنامه راهآهن مبنی بر از رده خارج کردن واگنهای قدیمی
بختیاری با اشاره به بخشنامه راهآهن مبنیبر از رده خارج کردن واگنهای قدیمی، توضیح داد: «مطابق بخشنامه سال ۱۳۹۵ راهآهن، در دو سطح باید واگنهای مسافری بازسازی و از رده خارج میشد. در سطح یک واگنهای بالای ۳۰ سال بود و در سطح دو بازسازی واگن ۴۵ ساله باید انجام میشد، در حالی که قیمت واگن نو ۲۰ میلیارد تومان است و نوسازی واگن بالای ۴۰ سال، ۱۰ میلیارد هزینه دارد. همچنین واگنهای بالای ۵۵ سال سیستم تهویه مطبوع نداشتند و فقط در برخی ایام پیک وارد ناوگان میشدند.»
وی درباره هزینه خرید و تعمیر واگنها بیان کرد: «هزینه تعمیر و نگهداری واگنهای مسافری بهطور قابل توجهی افزایش یافته و در تأمین قطعه هزینهها از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ حدود ۸/۴ برابر شده است. همچنین برای راهاندازی یک قطار ۱۰ واگنه، ۲۰۰ میلیارد تومان نیاز است که تأمین آن از عهده شرکتهای ریلی خارج است و دولت باید در این زمینه کمک کند. البته در بخش لکوموتیو ما سیاستگذار نیستیم، اما اخیراً مقام معظم رهبری مجوزهایی صادر کردند که در بخش ریلی بتوان از صندوق توسعه ملی کمک گرفت و بیشترین برنامهریزی هم برای کمک به تأمین لکوموتیو خواهد بود.»
